Literatuurlijst
   Overlijden rond de geboorte / rouw van ouders

 
 

NIEUW sinds 26/02/2008

Ongekend verlies
In Ongekend verlies beschrijft Annemarie van der Meer de medische en psychosociale gevolgen van een miskraam en sterfte rond de geboorte. Zij interviewde negen bekende Nederlanders over hun zwangerschapsverlies. Onder anderen Manon Thomas, Xaviera Hollander, Gerda Havertong en Bas Westerweel vertellen over het verlies van hun ongeboren kindje, het ongeloof, de pijn, het afscheid, het onbegrip van de omgeving en de rouwverwerkingsfase.

Ook sprak Annemarie van der Meer uitgebreid met huisartsen, verloskundigen, gynaecologen en wetenschappers over hun praktijkervaringen en onderzoeken naar de mogelijke oorzaken van miskramen en sterfte rond de geboorte.

Ongekend verlies bevat tips, nuttige adressen en een uitgebreide literatuurlijst. Het is een standaardwerk voor iedereen die geconfronteerd wordt met miskramen en sterfte rond de geboorte.


NIEUW sinds 10/10/2007

Ik kies voor liefde

Auteur:Hannelore Ingwersen
I.S.B.N:90-6038-417-2

Hannelore Ingwersen besluit samen met haar vriend een reis door Afrika te gaan maken.Tijdens de voorbereidingen blijkt ze zwanger te zijn geraakt.Ze is dolblij,maar besluit toch haar reis door te zetten.Op de terugweg naar haar geboorteland Duitsland,zet de bevalling zich zes weken te vroeg in.In plaats van te bevallen in het moderne westen,krijgt ze haar kind in een armoedig hospitaal in Soedan.Het is een jongen en hij heet Elias. Deze naam krijgt ze al eerder via een droom door.Maar het jongetje is veel te klein en veel te licht. Hij overleeft de onhygienische omstandigheden dan ook niet.Na vijf dagen overlijdt hij. Hannelore’s wereld stort in. Vanaf dat moment veranderd haar leven drastisch. Alles waar ze voorheen in geloofde,al haar houvast,glipt langzaam tussen haar vingers door.

Als je baby sterft
(eerder verschenen onder de titel "Met Lege Handen. Vrouwen over het verlies van hun baby's in de zwangerschap of rond de bevalling.") 
Marianne Cuisinier - Hettie Janssen 
Van Holkema & Warendorf - 1991 
I.S.B.N 90-269-2536-0 

Dit boek gat over het verlies van een baby in de zwangerschap of rond de bevalling.Het bevat medische informatie,maar gaat ook uitgebreid in op de ervaringen van ouders.Hoe verwerk je het ,als je baby ,naar wiens komst je zo had uitgekeken,gestorven blijkt te zijn,Wat helpt en wat juist niet? Hoe pak je de draad van het dagelijks leven weer op?Kom je ooit over het verlies heen?Wat kun je doen als je het gevoel hebt ,dat je in het verlies blijft steken?Hoe reageren de familie en vrienden? En hoe de hulpverleners met wie je misschien te maken hebt?Wat betekent een nieuwe zwangerschap? Hoe vergaat het de ouders die één baby van een tweeling verliezen? Op deze en op andere vragen geeft het boek een antwoord. Het is bedoeld voor ouders,mensen in hun omgeving en voor hulpverleners.

Bevrijd verloren
Auteur:Gerhild Toht-Van Rooij
Uitgeverij:Van Brug
I.S.B.N:90-6523-090-4

De geboorte van een levenloos kind brengt een scala aan ervaringen teweeg.Het is een gebeurtenis die onvoorstelbaar diep ingrijpt. Gerhild voelde haar voldragen zoontje libbe Merlijn in haar buik sterven. Deze ervaring en alle gevoelens daaromheen heeft ze
In de vorm van overpeinzingen neergeschreven. 

De dood in de moederschoot
Auteur:Celia Goede-Bosschieter
I.S.B.N.:90-76958-77-7

Celia vertelt in haar boek hoe haar ervaringen zijn met betrekking tot het verlies van haar vijf kindjes,die allen overleden tijdens haar zwangerschap.Naast haar ervaringen,wordt er in het boek ook aandacht geschonken aan de vragen “Wat staat iemand te wachten als blijkt dat de baby,waar vol verlangen naar werd uitgekeken, niet meer in leven is?” en “Wat komt er allemaal bij kijken en wat kun je doen ter nagedachtenis van je kindje?”

De kracht van kwetsbaarheid
Auteur:M.van Paassen
Uitgeverij:Kosmos-Z&K
I.S.B.N.:90-215-3865-2

Ik ervoer de dood en groeide dieper in het leven.
In dit aangrijpende en indrukwekkende document schrijft Margret confronterend eerlijk over haar doodgeboren kindje,haar wanhoop,haar onmacht,haar kwetsbaarheid.Maar ook over haar levenskracht,haar verwerking,haar groei.Het is een diep doorleefd verhaal,maar het wordt juist daardoor ook een moedgevend boek voor iedereen die met verlies wordt geconfronteerd;niet alleen het verlies van een kind,maar ook het verlies van een ouder,van een relatie of anderszins.

Er is iets niet goed
Auteur:Karin Idzes-Pak
I.S.B.N:90-7695-366-X

Karin beschrijft het enorme verdriet dat haar en haar gezin treft als hun zoontje Jelle kort na de geboorte overlijdt,hoe ze afscheid hebben genomen en hoe de pijn een blijvende wond heeft geslagen.

Geen ooievaar in de tuin
Auteur:E.van Amstel

Vroeger had ik een droom die vaak terug kwam.Voor mij reed een fiets.Achterop zat een kindje.Steeds weer viel het kind achterover van de fiets af,waarna het weer zat en weer viel ,weer zat en weer viel….Dit beeld lijkt wel op mijn leven.Steeds opnieuw een kindje verwachten en het dan weer verliezen.Ik heb ons verhaal opgeschreven om andere ouders,die een kindje verloren hebben,te helpen.Zij zullen veel van de beschreven gevoelens herkennen.Ook schreef ik dit boek om familie en vrienden inzicht te geven in wat er in iemand omgaat,die een kindje heeft verloren,zodat er meer begrip en meeleven kan groeien.

Gijs,een baby zonder toekomst
Auteur:Iris Waaling
I.S.B.N:90-5028-151-6

Iris is zwanger van haar tweede kindje.Alles lijkt normaal te verlopen,tot dat in de negende mand blijkt dat haar baby een ernstige hersenafwijking heeft.Na de vervroegde bevalling belandt Gijs in een maalstroom van medische onderzoeken,voorschriften en regels.Een lange periode van onzekerheid volgt.Uiteindelijk komen Iris en haar man Martin met het medische team tot de conclusie dat Gijs niet verder hoeft.Gijs sterft ruim drie weken na de geboorte.

In stilte geboren
L. van Gemert
Uitgeverij:Flora/Lelystad
I.S.B.N:90-7122-5089

Voor ouders van wie het kindje rondom de geboorte is overleden.

Geen wiegje, geen luiers… De rouw over het onzichtbare kind : het vervolg
Karin Van den Boogaard 
Uitgeverij:VU
I.S.B.N:90-5383-845-7

Boek over de ervaringen van ouders die een ongunstige uitslag van prenataal onderzoek te horen kregen en moesten beslissen of ze de zwangerschap al dan niet te laten afbreken .

Mama, hierboven kan ik je horen
Auteur:J.Martin. en P.Romanowski 
Uitgeverij: Areogasus
I.S.B.N.90-410-0096-8

George Andersons houdt seances waarbij hij contact maakt met kinderen,ook baby’s.Hij beschrijft het gesprek tussen hem en het kind naar de ouders toe.Ook mensen die niet in een leven na de dood geloven,zullen zich herkennen in de problemen en de gevoelens van de ouders die beschreven worden.Verhalend geschreven waardoor de tekst aantrekkelijk en toegankelijk is met de nodige terughoudendheid en realiteitszin. 

Mijn stille kind
Auteur:Els Rosenmuller
Uitgeverij:Fontein
I.S.B.N:90-261-1331-1

Els en Ronald zijn gelukkig getrouwd en hebben twee kinderen.Een derde kind is hun grootste wens.Direct na de geboorte blijkt echter dat hun dochtertje Suzan het syndroom van down heeft.Het meisje wordt in het ziekenhuis opgenomen.Wanneer ze één maand oud is geven de artsen haar niet meer dan nog een week te leven.Dan kennen ze Suzan niet,want ze is een vechtertje, dat ondanks een slechte start, slechte nieren en een zware infectie tot verbazing van haar familie en het medisch personeel zes maanden oud wordt. Els”Suzan liet ons zien hoe we konden groeien in het leven, liefdevol voor onszelf en anderen”.

Schaduwkind
Auteur:P.F. Thomese
Uitgeverij: Contact
I.S.B.N :90-254-1728-0

‘Een vrouw die haar man begraaft, wordt weduwe genoemd, een man die zonder zijn vrouw achterblijft, weduwnaar. Een kind zonder ouders is wees. Maar hoe heten vader en moeder van een gestorven kind?’
Na de dood van zijn dochtertje Isa vond P.F. Thomese zichzelf terug in doodstille kamers, tussen onervaren woorden die hij nog moest leren schrijven.

Tot vanavond
Auteur: Laure Adler
Uitgeverij: De bezige bij
I.S.B.N: 90-234-0195-6

In een prachtige geserreerde stijl en met een dwingend, pulserend ritme beschrijft Laure Adler het verlies van haar zoontje. Jaren na deze dramatische gebeurtenis komen de herinneringen ‘s nachts opnieuw naar boven en krijgen ze gestalte in dit huiveringwekkend intieme literaire document.
“Een liefdesverklaring aan een verloren kind”.

In de knop gebroken : als geboorte en dood samenvallen
Auteurs: Patrick Somers &Greet Raeymaekers
Uitgeverij: Lannoo
I.S.B.N: 90-209-5533-0

Dit koesterboek bevat uit het leven gegrepen getuigenissen van mensen die hetzelfde hebben meegemaakt, voor wie voor ,tijdens of net na de geboorte geconfronteerd is met het verlies van een kindje.
De woorden in dit boek zorgen voor (h)erkenning voor rouwende mensen. Voor troostende mensen (vrienden, familieleden, artsen en andere hulpverleners) vormen deze teksten een bron van inspiratie om mensen in hun intense verdriet bij te staan.

Een klein wit kistje
Auteurs: R.Boer & J.de Boer
Uitgeverij: Ten Have
I.S.B.N: 90-259-557-11

Johan de Boer schrijft over het overlijden van zijn zoontje. Hij was de helft van een tweeling en overleed al tijdens de zwangerschap.
Met welke gevoelens worstel je op dat moment –en later- en wat betekent dit voor het andere kindje ? Een openhartig, oprecht en nietsontziend verhaal. 

Leven met Sarah
Auteur: E.Hoff
Uitgeverij: Wereldbibliotheek
I.S.B.N: 90-284-2184x

Esther Hoff wordt onbedoeld zwanger ,maar al vrij snel besluit ze dat ze het kind wil houden. Ze voelt een intense band met het meisje in haar en ze stelt zich volledig in op het moederschap. In gedachten noemt ze haar Sarah. Haar leven wordt overhoop gezet als blijkt dat Sarah’s levenskansen nihil zijn. Esther beschrijft het ongeloof ,de pijn ,de onmogelijkheid om afscheid te nemen. Later de eenzaamheid en het onbegrip uit de omgeving. Maar ook schrijft ze over de kracht en de mooie momenten.

Saranga, mijn groot leermeester
Auteur: Jacqueline Doens
Uitgeverij: Mijn eigen boek
I.S.B.N : 90-5974-093-9

Het boek beschrijft het persoonlijke verhaal van Jaqueline ,de moeder van Ananda en Saranga*. Saranga* wordt geboren na een voorspoedige zwangerschap en bevalling ,maar krijgt daarna moeite met ademhalen. Het blijkt dat een bloedprop in de navelstreng er voor heeft gezorgd dat Saranga* de laatste weken te weinig zuurstof heeft gekregen . Saranga* leeft vijf dagen ,waarna hij ,zoals de schrijfster het verwoordt ‘terug reist naar waar hij vandaan is gekomen’.

Geen blote voetjes in het gras
Auteurs: ouders van een overleden baby
Uitgeverij: Gopher Publishers
I.S.B.N: 90-762449-70-9

Het boek bevat ongeveer 50 verhalen van (oud-)leden van Lieve Engeltjes.
Deze ouders vertellen hoe zij zijn omgegaan met het verlies van hun kind. Hoe reageerde de omgeving , de familie, vrienden en collega’s ? Hoe hebben de ouders een nieuwe zwangerschap ervaren na het verlies ? Wat heeft het verlies betekent voor de relatie ?
Het boek bevat een ruime tijdsperiode. Verhalen van ouders die hun kindje 8 weken na de conceptie hebben verloren, tot anderhalf ,twee jaar na de geboorte.

Stille baby’s
Auteur: Christine Geerinck-Vercammen
Uitgeverij: De arbeiderspers
I.S.B.N: 90-295-2186-4

Het verlies van een kind, ook wanneer het overlijdt voor of tijdens de geboorte, tekent het leven voorgoed. Alleen wanneer de ouders dit verdriet een plaats in hun leven kunnen geven zullen zij er op een gezonde manier doorheen komen. 
Dit boek is erop gericht hulp te bieden bij het rouwproces. Ook familie, vrienden en hulpverleners kunnen lezen hoe zij ouders kunnen steunen bij het afscheid nemen van hun kind en van alle toekomstverwachtingen die zij koesterden. 

Droomkinderen
Auteur:Kristel Geysen
Uitgeverij: Lannoo
I.S.B.N :90-209-5000-2

Dit is het aangrijpende verhaal van Kristel en haar man Kurt, die bij de geboorte hun zoontje Felix verloren, en 6 weken na de geboorte ook hun zoontje Casper.
In Droomkinderen beschrijft Kristel haar gevoelens en reacties in deze pijnlijke periode: de shock, de ontkenning en uiteindelijk het zware en onvoorspelbare rouwproces.


De echo van mijn kind : ervaringen van verlies tijdens of kort na de zwangerschap 
Auteur: Harm Wagenmakers
Uitgeverij: Ten Have
I.S.B.N: 9022957099

Als bekend is dat een kindje’ het niet gehaald heeft’ , dan weet de wereld buiten de moeder daar vaak geen raad mee. Hoe ervaren moeders deze onmacht ? Hoe reageren ouders van een dochter die dit overkomt ? Hoe reageert de partner ,en hoe reageren de vrienden ? Geestelijk genezer Harm Wagenmakers stelde dit troostboek met natuurfoto’s samen speciaal voor de moeders.

 

OP DE LIJST SINDS 2005

Te vroeg geboren 
Richard de Leeuw - Lilian Bakker 
Kosmos - Zomer & Keuning - s.d. (uitverkocht sinds mei 1999)
ISBN 90 215 2588 7 
Praktische informatie over emotionele en medische aspecten waar ouders mee geconfronteerd worden wanneer hun kindje in de couveuse-afdeling van het ziekenhuis wordt opgenomen. In 1 hoofdstuk besteedt de auteur aandacht aan het overlijden van premature baby's en de gevoelens waarmee de ouders te kampen krijgen. 

Een kind sterft. Op weg met rouwende ouders. 
Guido De Pauw 
Davidsfonds - 1996 
ISBN 90 615 2938 7 
Uitstekend basisboek. Het eerste deel geeft veel praktische informatie en bruikbare tips over de rouwverwerking bij het overlijden van een kind, het tweede deel plaatst dit overlijden in een breed religieus kader. Deel 1 heeft het ook over het sterven van baby's en kleine kinderen, met bijzondere aandacht voor het gevaar op bagatelliseren door de omgeving, het recht op verdriet en het belang van het geven van een naam aan een overleden baby. 

We hadden haar Anna willen noemen 
Ida de Vries 
Jan Van Arkel - 1994 
ISBN 90 6224 327 4 
We hadden haar Anna willen noemen is het dagboek van een vrouw die haar kind verloor in de zesde maand van haar zwangerschap. Ze schreef om belangrijke herinneringen te bewaren ,en om deze te delen met haar partner en haar familie.
Vooral toen ze zich realiseerde hoe belangrijk de verhalen van andere vrouwen voor haar waren, besloot Ida de Vries dat andere mensen haar dagboek mochten lezen.

Een gezin 
Susan Hill 
Bosch & Keuning - s.d. (uitverkocht) 
Een van de weinige boeken over de moeilijkheden die beide partners ervaren bij de geboorte van hun baby na slechts 25 weken. Samen beleven zij ook de volgende moeilijke zwangerschap en de vreugde bij de geboorte. 

Rouwen om een kind 
L.C. Klein - Vuijst 
Jongbloed - 1999 
ISBN 90 503 0781 7 

Is jouw kindje verdwaald ? 
Ellen Lenaerts 
Uitgeverij:Flora/Lelystad  (ook verkrijgbaar via werkgroep "Met Lege Handen")
I.S.B.N:90-71225-02-x
Dit boek beschrijft hoe een echtpaar het verlies van hun doodgeboren kindje verwerkt.Aan de hand van beschouwende teksten en verscheidene dagboekcitaten,krijgt de lezer een goed beeld over de angsten,verdriet,opvang en begeleiding dat zo’n verlies met zich meebrengt.De confrontatie met het doodgeboren kindje wordt uitgebreid besproken en is voor het algehele verwerkingsproces van essentieel belang.

Uit het nest gevallen. 
H. Mochel 
Kok - 1988 (uitverkocht sinds december 1996) 
ISBN 90 242 3023 3 
Handelt over miskramen en sterfte rond de geboorte. 

Soms gaat het mis. 
Ann Oakley - Ann McPherson - Helen Roberts 
Kosmos - 1985 (uitverkocht) 
ISBN 90 215 1231 9 
Een informatief en hoopgevend boek voor vrouwen van wie de zwangerschap eindigt met een miskraam. In een aaneenschakeling van getuigenissen geven de drie schrijfsters hun persoonlijke ervaring weer. 

Ik ben nog in leven 
M. Rijk - Kleinhout 
Kok - 1982 (uitverkocht) Dagboekaantekeningen na de dood van een baby. 

Als je zwangerschap misloopt 
Martha Van Buuren 
La Rivière & Voorhoeve - 1994 (uitverkocht sinds december 1998) 
ISBN 90 384 0365 8 
Boek op basis van interviews met vrouwen die een miskraam meegemaakt hebben of waarbij de zwangerschap om andere redenen fout afliep. De auteur probeert een antwoord te vinden op een hele reeks vragen die deze vrouwen zich stellen. Door zijn praktische aanpak is dit boek een aanrader. 

Je kind verliezen. 
Marinus Van den Bergh 
Kok - 1997 
ISBN 90 2429 267 0 

Geen wiegje, geen luiers… De rouw over het onzichtbare kind.
Karin Van den Boogaard 
V.U. Uitgeverij - 1994 
ISBN 90 5384337 4 
Vrouwen vertellen over het dilemma wanneer hun ongeboren baby niet levensvatbaar blijkt te zijn : zwangerschapsonderbreking of niet ? Hoe omgaan met het eigen rouwproces en het onbegrip van de omgeving ? De getuigenissen worden afgewisseld met artikels van hulpverleners. 

Nooit meer ontwaken. Ervaringen omtrent wiegendood. 
Anita Van Gils e.a. 
Komkom - 1993 (te bestellen bij auteur : Kerkeveld 25 - 3370 Boutersem. Tel 016/73.58.48 Fax 016/72 03 31 of email : anita.vg@pandora.be
ISBN 90 5388 008 9 
Stuk voor stuk diep aangrijpende getuigenissen over wiegendood. Naast de intense gevoelens van de ouders komen ook de andere kinderen, familieleden en vrienden aan bod. De getuigenissen geven een beeld van haast ondraaglijk verdriet wanneer mensen zo plots geconfronteerd worden met de dood van hun kind, maar ook doorheen het verdriet de kracht vinden om verder te doen. 

Op zoek naar de ooievaar 
Marion Lee Wasserman 
Van Reemst - s.d. (uitverkocht) 
ISBN 90 6590 4581 
Na herhaaldelijke late miskramen besluiten de auteurs om een baby te adopteren. 

Je bent niet alleen met je verdriet 
(zonder auteur) 
Enkel te bestellen bij Werkgroep "Uit het nest gevallen", Van Raemdoncklaan 86, 2650 Edegem 
Een bundeling getuigenissen van leden van deze zelfhulpgroep rond miskramen. 

Afscheid nemen 
(zonder auteur) - 1994 
Enkel te bestellen bij Werkgroep "Met Lege Handen", Rustoordlaan 4, 3010 Kessel-Lo. 
Uitstekende brochure met zeer veel praktische en noodzakelijke informatie voor de eerste dagen na het overlijden van de baby. Bevat ook veel concrete getuigenissen op basis van de persoonlijke ervaringen van de leden van deze zelfhulpgroep. 

Verlies. Praten over rouw en verdriet. 
Rosamond Richardson 
Arbeiderspers - 1981 (uitverkocht) 
ISBN 90 6287 971 3 
Boek met verscheidene getuigenissen over rouw en verlies. Twee getuigenissen handelen over het verlies van een doodgeboren baby, één gaat over wiegendood. 

Afscheid van Phoebe 
(Uit : "Het limonadegevoel en andere verhalen") 
Vonne van der Meer 
De Bezige Bij - 1985 
ISBN 90 234 0928 0 
Kortverhaal over een kindje dat overlijdt in de zesde maand van de zwangerschap. Opgenomen in verhalenbundel van dezelfde auteur. 

Gedeelde smart 
J. Aukes - M. Grandia 
Meinema - 1984 (uitverkocht) 
Vijf verhalen, waarvan één over het overlijden van een 2 dagen oude baby aan een aangeboren afwijking. 

 

 

 

Wil je meer informatie, stuur ons dan een mailtje.